Για να απαντησει κανεις σε αυτο το ερωτημα θα πρεπει να διαβασει χιλιαδες βιβλια, να ακουσει ολα τους τα εργα και φυσικα σαν... φιναλε, να δει και τις τρεις ταινιες που εχουν γυριστει και αφορουν αυτους τους δυο Θεους της Μουσικης.

alt

Συγκριση μερικοι λενε πως δεν μπορει να γινει. Εχουν αδικο ομως, διοτι παραβλεπεται ενας πολυ σημαντικος παραγοντας που μπορει να κανει εναν ανθρωπο να ξεχωρισει τον εναν απο τον αλλο. Οποιον ομως κι αν επιλεξουμε, το βεβαιο ειναι πως ο αλλος βρισκεται σχεδον στο ιδιο επιπεδο με τον "νικητη".

Ας δουμε τις ταινιες που σας ελεγα.

Δυο εξαιρετικες ταινιες πολυ κοντα στην βιογραφια του Μπετοβεν ειναι ευρεως γνωστες στην Ιστορια του κινηματογραφου.

Η πρωτη γυριστηκε στα 1994 και ειχε πρωταγωνιστη τον Γκαρυ Ολντμαν στον ρολο του Λουντβιχ και τον Ζερον Κραεμπ στο ρολο του Σιντλερ. Τιτλος της ταινιας "Αθανατη αγαπημενη" (Immortal Beloved), ο οποιος αναφερεται στην μυστηριωδη αγαπημενη που ειχε ο Μπετοβεν και που ποτε κανεις δεν εμαθε πολλες λεπτομερειες για αυτη. Ο τιτλος αυτος προερχεται απο τις τρεις ερωτικες επιστολες που ειχε στειλει ο Λουντβιχ προς αυτην, αλλα κανενας δεν μπορεσε να λυσει αυτον τον γριφο που τοσο φανηκε να ταλαιπωρουσε τον μουσουργο. Ηταν αραγε η κουνιαδα του, η Γιοχανα Βαν Μπετοβεν; Ηταν η Αντονι Μπρεντανο; Ηταν η Τερεζ Φον Μπρουνσγουικ; Στο εργο αυτο τελικα μαθαινουμε οτι η αθανατη αγαπημενη του Μπετοβεν ηταν η κουνιαδα του, αλλα αυτο δεν ειναι τιποτα αλλο απο μια εικασια, αφου στην πραγματικοτητα μετα το θανατο του Λουντβιχ, η τελευταια του ερωτικη επιστολη βρεθηκε στα ιδιωτικα του εγγραφα, γεγονος που μαρτυρουσε πως ειτε ο συνθετης δεν την εστειλε ποτε, η απλα του... επεστραφη απο την αγνωστη αποδεκτρια.

Ας δουμε μια σκηνη απο την ταινια

Ομως η πιο ωραια ταινια που εχει σαν θεμα τον Μπετοβεν ηταν το "Αντιγραφοντας τον Μπετοβεν" που γυριστηκε το 2006. Προκειται για μια καταπληκτικη ταινια με φοβερες ερμηνειες και τον Εντ Χαρρις να υποδυεται εξαιρετικα τον Μπετοβεν. Η ταινια εχει πολλα στοιχεια βιογραφικα, σκιαγραφωντας τον μεγαλο μουσουργο σε πολλες απο τις συνηθειες του. Ο νευρικος Μπετοβεν, ο μεγαλειωδης Μπετοβεν, ο Αφταστος Μπετοβεν και ο "αλλος" Μπετοβεν ειναι τα χαρακτηριστικα της. Στο πλευρο του Εντ Χαρρις η Νταιαν Κρουγκερ υποδυεται την κοπελα που αντεγραφε τα εργα του και τον βοηθησε ουσιαστικα στο εργο του. Η κορυφαια σκηνη του εργου ειναι η διευθυνση της Ενατης που εχει πολλες ομοιοτητες με την πραγματικοτητα. Ο Μπετοβεν ειχε απωλεσει εντελως την ακοη του οταν διηυθυνε την Ενατη μπροστα στο κοινο, ειχε καποια βοηθεια και οντως στο τελος μια κοπελα απο την ορχηστρα τον γυρισε προς τον κοσμο για να δει ολα αυτα που δεν μπορουσε να ακουσει. Η σκηνη ειναι εξαιρετικη και σας την παραθετω.

Ο Μπετοβεν για τους θαυμαστες του, για τους λατρεις του, η πολυ απλα για τους "πιστους" του, ηταν ενα ανερμηνευτο μυστηριο. Πολλοι τον εχουν Θεοποιησει και οχι αδικα, αφου η μουσικη του, οπως ισχυριζονται οι Μπετοβενικοι, δεν μπορει να γραφτηκε απο ανθρωπινο χερι. Πραγματικα. Ο Μπετοβεν ηταν και ειναι ο Θεος της Κλασσικης μουσικης κατα γενικη ομολογια.

Κανεις δεν μπορει να αμφισβητησει τον Λουντβιχ ως τον κορυφαιο μουσουργο ολων των εποχων. Οι λατρεις της κλασσικης μουσικης χωριζονται βεβαια σε δυο κατηγοριες. Πολλοι εχουν επιχειρησει να απαντησουν στο ερωτημα Μπετοβεν ή Μοτσαρτ.

Πριν απαντησουμε ομως, ας δουμε και αποσπασμα απο την ταινια Αμαντεους

Ο Τom Hulce υποδυεται εκπληκτικα τον Μοτσαρτ. Και αυτη η ταινια εχει εντονα τα βιογραφικα στοιχεια. Ο Μοτσαρτ δεν ηταν τιποτα αλλο απο ενας απλος ανθρωπος στην καθημερινοτητα του, γεματος παθη. Οταν ομως εγραφε την μουσικη του δεν ηταν ο ιδιος. Ηταν κατι ανωτερο, εξω απο τον ανθρωπινο χαρακτηρα. Το 1756 γεννηθηκε και στα πεντε του χρονια ειχε συνθεσει το πρωτο του εργο! Ηδη το 1761 εθεωρειτο το παιδι - θαυμα.

Εκπροσωποι του Βιεννεζικου Κλασσικισμου και οι δυο οπως λενε οι "ειδικοι"; Λαθος φιλοι μου. Δεν υπαρχει κανενας καλυτερος ειδικος απο εμας τους ιδιους που ακουμε το εργο τους. Μπορει στα... τυπικα να ηταν οι εκπροσωποι του Κλασσικισμου, αλλα ομως, ηταν κατι παραπανω απο αυτον. Κατι που δεν περιγραφεται με λογια η με ορους ιστορικους και μουσικους.

Ποιος ηταν λοιπον ο καλυτερος;

Και οποιος με ρωταει εμενα αυτο το πραγμα, η απαντηση που θα παρει ειναι ο ΜΟΤΣΑΡΤ. Ναι, λατρευω τον Μπετοβεν, αναγνωριζω οτι ειναι ο μεγαλυτερος ολων, αλλα στο δικο μου αυτι και στην δικη μου καρδια, ο Βολφγκανγκ ειναι ο Θεος της Κλασσικης Μουσικης. Θα μπορουσα να βρω ενα εκατομμυριο λογους για να το αιτιολογησω και οι Μπετοβενικοι εννιακοσιους ενενηντα εννια χιλιαδες λογους για να με διαψευσουν. Πραγματικα οι 999 ειναι οι ιδιοι που ισχυουν και στους δυο, αλλα ο ενας ειναι το συναισθημα του καθε ανθρωπου, αυτο δηλαδη που ξεχωριζει τον Μοτσαρτ απο τον Μπετοβεν και του αποδιδει το Θειο.

Και για εμενα, ο Μοτσαρτ ηταν ο Θεος της κλασσικης μουσικης, για εναν και μονο λογο, τον οποιο παντοτε κρατουσα για εμενα, αλλα τον εχουν σεβαστει απαντες οι μουσικοφιλοι.

ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΗΜΕΡΑ;

Ο Μπετοβεν:

alt

Ο Μπετοβεν βρισκεται στο Κεντρικο νεκροταφειο της Βιεννης. H κηδεια του πραγματοποιηθηκε στις 29 Μαρτιου 1827 και παραβρεθησαν περιπου 20.000 Βιεννεζοι.

Ο Μοτσαρτ:

alt

Κανεις δεν ξερει που βρισκεται ο Μοτσαρτ. Και εδω ειναι η αδικια της ζωης. Ο Μοτσαρτ αφησε τοσα εργα στην ανθρωποτητα κι ομως, κανεις δεν ξερει που βρισκεται. Ο ταφος που βλεπετε επανω δεν ειναι τιποτα αλλο απο ενα κενοταφιο στην πτερυγα των τιμωμενων του Κεντρικου νεκροταφειου της Βιεννης, αφου στην πραγματικοτητα ο Μοτσαρτ κηδευθηκε στην κρυπτη των απορων και εταφη σε μαζικο ταφο στο νεκροταφειο του Αγιου Μαρκου.

Εσεις ποιον εχετε επιλεξει;